Bir kule vincin şantiyede güvenle çalışması, sevkiyattan ilk yük testine kadar her adımın sırasıyla yapılmasına bağlıdır. Temelin zamanında hazırlanması, parçaların doğru sırayla indirilmesi ve montajın üretici talimatına göre yapılması, hem kurulum gününü kısaltır hem de vincin ömrü boyunca karşılaşılacak sorunları azaltır. Bu yazıda kule vinç kurulumunu keşiften teslime kadar adım adım anlatıyoruz. Kurulumdan sonra yaptırılması gereken periyodik kontrole, kule yükseltmeye ve sökümün nasıl planlandığına da değiniyoruz.
Kurulumdan Önce: Keşif ve Hazırlık
Kurulum ekibi şantiyeye gelmeden önce aşağıdaki konuların netleşmiş olması gerekir. Keşifte gözden kaçan bir ayrıntı, kurulum günü mobil vincin ve ekibin boşta beklemesine yol açar.
- Vincin yeri: Vinç, bomun binanın tamamına ve malzeme stok alanına ulaşabileceği bir noktaya konur. Komşu binalar, elektrik hatları ve varsa ikinci bir vincin çalışma alanı bu aşamada kontrol edilir.
- Model seçimi: Kaldırılacak en ağır yük, bu yükün bom üzerindeki mesafesi ve binanın yüksekliği modeli belirler. DAHAN kule vinçlerde 5 tondan 15 tona kadar kaldırma kapasitesi seçenekleri bulunur; modelleri DAHAN kule vinç sayfamızda inceleyebilirsiniz.
- Zemin ve temel: Vincin oturacağı temel, üreticinin verdiği temel yüklerine ve zemin etüdüne göre projelendirilir.
- Elektrik: Vincin yakınında topraklamalı, kaçak akım korumalı ve vincin gücüne uygun bir şantiye panosu bulunmalıdır.
- Yol ve indirme alanı: Parçalar tırla gelir. Tırın şantiyeye girebileceği bir yol ve parçaların indirilip sırayla dizileceği düz bir alan ayrılır.
- Mobil vinç: Bom ve karşı ağırlıklar gibi ağır parçalar mobil vinçle yerine konur. Mobil vincin kurulacağı alan ve kapasitesi önceden belirlenir.
Kule Vinç Kurulumu Adım Adım
1. Temelin hazırlanması
Kule vincin tüm yükü temele aktarılır. Temel, projesindeki ölçü ve donatıyla dökülür. Vinç gömme ayaklı (ankrajlı) bir temele kurulacaksa ankraj ayakları beton dökülmeden önce yerine konur ve teraziye alınır. Beton yeterli dayanıma ulaşmadan kuruluma geçilmez. Temel üst yüzeyindeki küçük bir eğiklik, kule yükseldikçe büyür; bu yüzden ayakların terazisi montajdan önce yeniden kontrol edilir.
2. Sevkiyat ve parçaların sahaya indirilmesi
Kule elemanları, döner tabla, kabin, bom parçaları ve karşı ağırlıklar şantiyeye tır veya konteynerle gelir. Parçalar indirilirken montaj sırasına göre dizilir: önce taban ve kule elemanları, sonra döner tabla ve kabin, en son karşı bom, bom ve ağırlıklar. Bu düzen, kurulum günü mobil vincin parça aramak için beklemesini önler. İndirme sırasında her parça hasar, eğilme ve boya kabarması yönünden gözle kontrol edilir; bağlantı pimleri ve cıvatalar sayılarak ayrı bir yerde tutulur.
Yurt dışından getirilen yeni DAHAN kule vinçlerde üretim programına alınan ürünler 10–15 gün içinde yüklenir. Denizyolu ile Türkiye’ye ulaşım ortalama 1,5–2 ay sürer. Satın alma kararı verilirken bu süre şantiyenin iş programına eklenmelidir.
3. Taban ve ilk kule elemanlarının montajı
Taban elemanı veya ilk kule elemanı temeldeki ankraj ayaklarına bağlanır. Ardından ilk kule elemanları mobil vinçle üst üste konur ve pimlenir ya da cıvatalanır. Kulenin dikliği bu aşamada iki yönden kontrol edilir, çünkü üstüne eklenecek bütün elemanlar bu ilk kısmın doğrultusunu izler.
4. Döner tabla, kabin ve tepe parçası
Döner tabla, kulenin üst ucuna yerleştirilir. Operatör kabini döner tablanın yanına takılır. Tepeli modellerde tepe parçası (kule başı) döner tablanın üstüne monte edilir. Tepesiz (flat-top) modellerde bu parça bulunmaz; bom ve karşı bom doğrudan döner tablaya bağlanır.
5. Karşı bom, bom ve karşı ağırlıklar
Karşı bom (arka kol), mekanizma platformuyla birlikte kaldırılıp döner tablaya bağlanır. Üretici talimatı genellikle bom takılmadan önce karşı ağırlıkların yalnızca bir kısmının yerleştirilmesini ister. Bom, yerde birleştirilip tek parça halinde kaldırılır ve döner tablaya pimlenir; tepeli modellerde bom askı çubukları tepe parçasına bağlanır. Bom yerine oturduktan sonra kalan karşı ağırlıklar talimattaki sıraya göre takılır. Bu sıranın atlanması, vincin bir tarafa aşırı yüklenmesine yol açabileceği için en dikkatli yapılması gereken adımdır.
6. Halatların geçirilmesi ve elektrik bağlantısı
Kaldırma halatı, makaralar ve araba (şaryo) üzerinden geçirilerek kanca bloğuna bağlanır. Besleme kablosu şantiye panosundan vincin ana panosuna çekilir. Bağlantı tamamlandığında vincin dönme, araba hareketi ve kaldırma yönleri kısa hareketlerle kontrol edilir.
7. Emniyet cihazlarının ayarı ve testler
Kule vinç kullanıma açılmadan önce şu kontrollerden geçirilir:
- Limit şalterleri: Kancanın en üst ve en alt noktada, arabanın bom ucunda ve kule tarafında kendiliğinden durduğu kontrol edilir. Gerekiyorsa dönme sınırı ayarlanır.
- Yük ve moment sınırlayıcıları: Vincin, kapasitesini aşan bir yükü kaldırmadığı ve bom üzerindeki mesafeye göre izin verilen yükü aşmadığı denenir.
- Frenler: Kaldırma, dönme ve araba frenlerinin yükü tuttuğu görülür.
- Acil stop: Acil durdurma butonunun bütün hareketi kestiği kontrol edilir.
- Rüzgâr ölçer: Anemometrenin çalıştığı ve uyarı verdiği doğrulanır.
- Yük testi: Vinç, üretici talimatına ve ilgili standarda göre test yüküyle denenir.
8. Periyodik kontrol ve operatöre teslim
Testlerden sonra vincin periyodik kontrolü yaptırılır ve rapor şantiyede saklanır. Vinç, operatöre uygulamalı eğitimle teslim edilir. Eğitimde kumanda, yük tablosu, emniyet cihazları, günlük kontroller ve rüzgâr sınırında yapılacaklar anlatılır.
Bina Yükseldikçe: Kule Yükseltme ve Bina Bağlantıları
Kule vinç ilk kurulumda genellikle binanın birkaç kat üstüne çıkacak yükseklikte kurulur. Bina yükseldikçe kuleye yeni elemanlar eklenir. Bu iş, kulenin üst kısmına takılan tırmanma (teleskop) kafesi ve hidrolik sistemle yapılır: üst grup kaldırılır, araya yeni kule elemanı sokulur ve pimlenir. Yükseltme sırasında vinçle normal yük kaldırılmaz ve bom üreticinin belirttiği denge konumunda tutulur.
Kule, serbest durabileceği yüksekliği aştığında binaya çelik bağlantı çerçeveleriyle bağlanır. Serbest yükseklik ve bağlantı aralıkları her model için farklıdır; değerler üreticinin montaj talimatından alınır ve bağlantı noktaları binanın taşıyıcı sistemine göre statik olarak kontrol edilir.
Kurulumda Sık Yapılan Hatalar
- Temel betonu yeterli dayanıma ulaşmadan vinci kurmak
- Ankraj ayaklarının terazisini montajdan önce yeniden kontrol etmemek
- Karşı ağırlıkları talimattaki sıranın dışında takmak
- Pim ve cıvataların emniyet elemanlarını (kopilya, somun emniyeti) takmamak
- Limit şalterleri ve yük sınırlayıcılarını ayarlamadan vinci çalıştırmak
- Rüzgârlı havada bom kaldırmaya veya kule yükseltmeye devam etmek
- Elektriği topraklamasız veya kaçak akım koruması olmadan bağlamak
Operatör İçin Günlük Kontrol Listesi
- Kanca emniyet mandalı çalışıyor mu, kanca bloğunda çatlak veya deformasyon var mı?
- Kaldırma halatında kopuk tel, ezilme veya kuş kafesi oluşumu var mı?
- Limit şalterleri, yük sınırlayıcı ve acil stop çalışıyor mu?
- Kule pimlerinde ve bağlantı cıvatalarında gevşeme var mı?
- Anemometre çalışıyor mu, rüzgâr hızı üreticinin belirttiği sınırın altında mı?
- Temel çevresinde su birikintisi, çökme veya kazı var mı?
Kontrollerden birinde sorun görülürse vinç çalıştırılmaz ve servis çağrılır. Vinç akşam bırakılırken dönme freni serbest bırakılarak bomun rüzgârla serbestçe dönmesi sağlanır, kanca yukarı çekilir.
Periyodik Kontrol Zorunluluğu
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’nde kule krenler, periyodik kontrolü ekipman muayene kuruluşlarında çalışan yetkili kişilerce yapılması gereken ekipmanlar arasında sayılır. Yönetmeliğin Ek-III tablosuna göre kule krenlerin periyodik kontrolü, standartlarda daha kısa bir süre belirtilmemişse en fazla 1 yılda bir yapılır. Kontrol, TS EN 14439 ve TS ISO 9927-1 gibi standartlardaki kriterlere göre yürütülür. Yönetmelik ayrıca iş ekipmanının üretici talimatı doğrultusunda kurulup sökülmesini ister. Vincin her yeni şantiyede kurulumundan sonra, kullanıma başlamadan önce kontrol yaptırılması gerekir.
Söküm Nasıl Yapılır?
Söküm, kurulumun ters sırasıyla yapılır: önce bina bağlantıları ve fazla kule elemanları alınarak vinç mobil vincin ulaşabileceği yüksekliğe indirilir, ardından karşı ağırlıklar, bom, karşı bom, kabin ve döner tabla sökülür. Bomun sökülebilmesi için bina etrafında yeterli boş alan bırakılmalı ve mobil vincin kurulacağı nokta proje başında belirlenmelidir. Söküm tarihi, cephe ve çevre düzenlemesi işlerinden önce iş programına yazılır.
Er Grup Teknik ile Kule Vinç Kurulumu
Er Grup Teknik, Türkiye genelinde DAHAN marka kule vinçlerin satış, kiralama, kurulum ve servis hizmetlerini yürütür. Proje için doğru modeli birlikte belirliyor, sevkiyatı planlıyor ve kurulumu deneyimli ekibimizle yapıyoruz. Kiralık seçenekler için kule vinç kiralama, satın almak isteyenler için satılık kule vinç yazılarımıza bakabilirsiniz. Maliyeti etkileyen kalemler DAHAN kule vinç fiyatları yazımızda, Ankara’daki projeler için koşullar kule vinç kiralama Ankara yazımızda yer alıyor. Kule vinçle beton dökümü yapılacaksa beton kovası seçeneklerimizi de inceleyebilirsiniz.
Projeniz için keşif ve teklif almak isterseniz Teklif Al
Sık Sorulan Sorular
Kule vinç kurulumu ne kadar sürer?
Süre; vincin modeline, ilk kurulum yüksekliğine, mobil vincin kapasitesine ve hava koşullarına göre değişir. Temel hazır, parçalar sırayla dizilmiş ve mobil vinç sahadaysa kurulum genellikle birkaç gün içinde tamamlanır. Kesin süre keşiften sonra verilir.
Kule vinç kurulumu için hangi belgeler gerekir?
Vincin üretici montaj talimatı, temel projesi, kurulum sonrası düzenlenen periyodik kontrol raporu ve operatörün yetkinlik belgesi şantiyede bulunmalıdır.
Kule vinç temeli kimin sorumluluğundadır?
Temel, genellikle şantiye sahibi veya müteahhit tarafından üreticinin verdiği temel yüklerine göre projelendirilip yaptırılır. Kurulum ekibi, montajdan önce ankraj ayaklarının ölçü ve terazisini kontrol eder.
Kurulumdan sonra vinç hemen kullanılabilir mi?
Hayır. Emniyet cihazlarının ayarı ve testleri yapılıp periyodik kontrol raporu alındıktan sonra vinç kullanıma açılır.
Kiralık kule vinçte kurulum fiyata dahil mi?
Kurulum, söküm ve nakliyenin fiyata dahil olup olmadığı teklifte ayrıca belirtilir. Ayrıntılar için kule vinç kiralama yazımıza bakabilir veya bizimle iletişime geçebilirsiniz.
